Het vernietigingsverbod voor onverkochte kleding: wat een modemerk moet regelen

Voor wie het geldt

De grootte bepaal je met de Europese mkb-definitie (Aanbeveling 2003/361/EG), niet met het jaarrekeningenrecht. Groepsmaatschappijen tellen samen, en een bedrijf wisselt pas van categorie als het een grens twee jaar achter elkaar overschrijdt.

Een vrijgesteld bedrijf mag geen goederen van een groot bedrijf overnemen om ze voor dat bedrijf te vernietigen; de verordening sluit die route uitdrukkelijk af.

Wat telt als vernietigen, en voor welke producten

De verordening noemt vernietigen: een product opzettelijk beschadigen of als afval afvoeren. De enige uitzondering is afvoeren met als enig doel het product klaar te maken voor hergebruik, opknappen of herfabricage. Verbranden, storten, versnipperen en recyclen vallen dus allemaal onder vernietigen.

"Onverkocht consumentenproduct" omvat uitdrukkelijk overtollige voorraad, restpartijen, incourante voorraad en wat consumenten terugsturen binnen de bedenktijd. De producten staan per douanecode in Bijlage VII:

De tien uitzonderingen

Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/296 staat vernietigen alleen in deze gevallen toe. Voor elk geval bewaar je vijf jaar bewijs en lever je het binnen 30 dagen aan als een toezichthouder erom vraagt.

1. Het product is gevaarlijk volgens de Verordening algemene productveiligheid.
2. Het product voldoet niet aan de wet die erop van toepassing is.
3. Het product maakt inbreuk op intellectueel eigendom, zoals namaak.
4. Een licentie die verkoop toestond, is verlopen en het product mag niet meer verkocht worden.
5. Merkuitingen zijn technisch niet te verwijderen voor hergebruik.
6. Het product is beschadigd, ook bij retouren en om hygiënische redenen, en repareren is niet mogelijk of niet rendabel.
7. Het product heeft een gebrek dat niet te repareren is.
8. Als laatste redmiddel: het product is minstens acht weken als donatie aangeboden, rechtstreeks aan ten minste drie geschikte sociale ondernemingen in de EU of op een goed vindbare pagina van je website, en niemand heeft het aangenomen.
9. Het product is gedoneerd, maar er is geen ontvanger gevonden.
10. Het product is door een afvalverwerker klaargemaakt voor hergebruik en opnieuw aangeboden, maar er is geen ontvanger gevonden.

Uitzondering 8 is de route die de meeste merken zullen kiezen, en ook de route die het langst duurt. Plan hem voordat het seizoen eindigt, niet erna.

Wat je moet publiceren

Bedrijven die onverkochte consumentenproducten afvoeren, publiceren één keer per jaar op een goed vindbare pagina van hun eigen website: het aantal en gewicht van de afgevoerde producten per categorie, de redenen en de gebruikte uitzonderingen, het aandeel dat naar hergebruik, recycling, andere terugwinning en verwijdering ging, en wat ze doen om het te voorkomen. Die plicht geldt voor alle onverkochte consumentenproducten, niet alleen voor kleding. Grote bedrijven moeten het nu al, middelgrote bedrijven vanaf 19 juli 2030, micro- en kleine bedrijven niet. Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2 geldt vanaf 2 maart 2027 en legt een vast format vast, ingedeeld per douanecode, vanaf het eerste volledige boekjaar na die datum; de publicatie moet binnen twaalf maanden na het einde van dat boekjaar online staan. Gedoneerde producten tellen niet als afgevoerd.

De regels per land

Nederland. De ESPR geldt rechtstreeks. Per oktober 2026 wijst geen Nederlandse wet de toezichthouder voor het vernietigingsverbod aan of legt de boetes vast; de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de milieuaspecten van producten en op de UPV Textiel. Die uitgebreide producentenverantwoordelijkheid geldt sinds 1 juli 2023 voor nieuwe kleding en huishoudtextiel: producenten organiseren de inzameling en moeten oplopende doelen voor hergebruik en recycling halen in 2025 en 2030.

Duitsland. De ESPR wordt uitgevoerd via het Ökodesign-Gesetz van 22 juni 2026, waarvan de hoofdbepalingen op 1 november 2026 ingaan. De deelstaten handhaven. Het wetsontwerp van de regering noemde boetes tot € 100.000 voor vernietigen en tot € 10.000 voor lichtere overtredingen.

Frankrijk. Sinds 1 januari 2022 verbiedt de AGEC-wet (artikel L541-15-8 van de Code de l'environnement) het afvoeren van nieuwe, onverkochte non-foodproducten, textiel inbegrepen: ze moeten hergebruikt, gedoneerd of gerecycled worden. De boetes lopen per overtreding tot € 3.000 voor een persoon en € 15.000 voor een bedrijf. Het verschil is belangrijk: AGEC accepteert recyclen, de ESPR niet. Een groot bedrijf dat in Frankrijk verkoopt, moet nu aan de strengere Europese regel voldoen.

Spanje. Sinds april 2022 verbiedt artikel 18 van Ley 7/2022 het vernietigen of storten van onverkochte overschotten van niet-bederfelijke producten zoals textiel, tenzij een andere wet of veiligheid dat vereist. Overschotten gaan eerst naar hergebruik, inclusief donatie.

Italië. Buiten de ESPR is geen nationaal verbod op het vernietigen van onverkocht textiel gevonden. Er is een ontwerpbesluit over producentenverantwoordelijkheid voor textiel in consultatie gebracht.

Alle lidstaten. Richtlijn (EU) 2025/1892 maakt uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor textiel en schoenen verplicht: elke lidstaat moet uiterlijk 17 april 2028 een regeling hebben.

Checklist: wat je nu regelt